AUGUSTUS GÜNEŞ SAATİ-Güneş Saatleri Tanım ve Kısa Tarihçe

Spread the love

Untitled-1Güneş saati, Güneş´in gökteki pozisyonunu kullanarak zamanı belirlemeye yarayan astronomik bir araçtır. Günümüzdeki kullanımı artık binaları süslemekten öteye gitmese de, uygun bir mimariye sahip bir yapı ya da binada zamanı dakik ölçebilir. http://de.wikipedia.org/wiki/Sonnenuhr, 16.03.2010]

Bu saatler aracılığıyla zamanı ölçebilmek için Gnomon denilen bir milin gölgesinden yararlanılır. Bu miller, geçmişte astronomik büyüklükleri/boyutları da (coğrafi konum vs.) belirlemeye yarıyordu; örneğin Massilialı Phytheas, kendi Güneş saatinin gölge uzunlukları sayesinde Massilia ile İskoçya´nın kuzey ucu arasını 1700 km. olarak ölçmüştür (gerçek değer: 1815 km.). [http://de.wikipedia.org/wiki/Pytheas, 16.03.2010]

Güneş saatleriyle ilgili öğretiye Gnomonik denir. [http://de.wikipedia.org/wiki/Sonnenuhr, 16.03.2010]

Gnomonun tarihi çok eskidir. MÖ 2300 yılına ait bir Babil yazıtına bir gnomonun çeşitli zamanlarda ölçülen gölge uzunlukları işlenmiştir. Eski Mısır’dan da Güneş saatlerine ilişkin metin ve bulgular vardır, ancak Eski Mısır Gölge Saati ve Duvar Güneş Saatleri, yılın her mevsiminde 1 günün saatlerini doğru göstermeye uygun değillerdi. Yunanlılar ise gnomonu Herodot´ a göre Babillilerden almışlardır ancak bazı kaynaklar da gölge ölçerin keşfini Miletli Anaximandros´ a dayandırmaktadır. Çinlilerde de bu alet MÖ 300 yılında biliniyordu. MÖ 4.yy´dan itibaren de gnomonun kullanımı, hem teori hem de pratikte Yunanlılar ve sonrasında da Romalılar tarafından daha da geliştirildi. [http://de.wikipedia.org/wiki/Gnomon, 16.03.2010]

Güneş Saatleri ve Astroloji

Bu saatlerin gelişiminde ve onların daha da ekzakt hale getirilmesinde astrolojinin tesirinin önemini tartışmak yersiz olur. Bir kere herşeyden önce Güneş yaşamın temeli olarak sembollendirildi; bunu özellikte Antik dönem kaynaklarından çok iyi anlayabiliyoruz. O yıllarda (ve tabi ki daha da öncesinde) doğumun ekzakt anını ölçmeye yarayacak Güneş, su ve kum saatlerinden başka bir araç da yoktu; Batlamyus örneğin bu saatlerin güvenilir olmadığından bahseder [Tetrabiblos, III. Kitap].

Güneş saatlerinin hemen birçoğunda burç sembollerini bulmak mümkündür ve burada da zaman zaman örnekler vereceğim.

Solarium Augusti (Augustus Güneş Saati)

Untitled-1

Önemli bir üne sahip bir Güneş saati, Augustus´un Güneş saati olarak geçenidir [Solarium Augusti]. Bu resimde, aslında dev bir gnomon gösteriliyor. Bu obeliskin, Edmund Buchner tarafından dev bir Güneş saatinin bir parçası olduğu fikri geçerliliğini yitirmiştir. Bu obelisk Mısır’dan gelmiştir ve yaklaşık 30 m’dir. [http://de.wikipedia.org/wiki/Solarium_Augusti, 16.03.2010]

MÖ 10 yılında Augustus´un emriyle Piazza di Montecitorio´da [Roma] diktirilen bu dikili taşın kaidesindeki yazıt şu şekildedir:

IMP CAESAR DIVI F

AUGUSTUS

PONTIFEX MAXIMUS

IMP XII COS XI TRIB POT XIV

AEGUPTO IN POTESTATEM

POPULI ROMANI REDACTA

SOLI DONUM DEDIT

İmparator Sezar Augustus,

Tanrısal Pontifex Maximus´un [Sezar] oğlu,

12. kez imparator, 11. kez konsül, 14. kez kürsü gücünü elinde bulunduran,

Mısır´ı Roma halkının hakimiyetine bağladıktan sonra,

bu [dikili taşı] Güneş´e hediye olarak verdi. [http://de.wikipedia.org/wiki/Solarium_Augusti, 16.03.2010]

Bu dikili taş sayesinde astrolojinin o dönem ne denli güçlü bir ağırlığa sahip olduğu da anlaşılıyor. Herşeyden önce bu yapı Güneş tanrısı Sol´ a armağandır ve Augustus´ un Mısır üzerinde 20 sene önceki hakimiyetini hatırlatmaktadır. Augustus´un doğum tarihinde bu dev gnomonun gölgesi, direkt olarak Ara Pacis´ in [1] ortasından geçer ve […] tam Oğlak dönüm noktasında – ki bu, imparatorun döllenme anında Güneş´in bulunduğu burca isabet etmektedir – Güneş tekrar yükselmeye başlar.[http://www.bingo-ev.de/~ks451/bavaria/zeit-06.htm]

Bunun anlamı şudur: Tüm dünya bilmelidir ki, daha Augustus´un doğumundan itibaren onun barış getiren olduğu önceden belirlenmiştir (yazgısıdır, kaderidir).[http://de.wikipedia.org/wiki/Solarium_Augusti, 16.03.2010]

Altta görmüş olduğunuz ise Edmund Buchner’ in Mars alanında Augustus Güneş Saati isimli resmi, ancak yanlış olduğu, yani bu gnomonun bir Güneş saatinin parçası olmadığı Michael Schütz tarafından kanıtlanmış bir tablo.

2

“Mars alanına” ilişkin bilgileri de Vikipedi’ den aktarıyorum:

Campus Martius [Lat.; Roma’lı kahramanların üzerinde yürüdüğü Tanrı Mars’ın alanı Campo Marzio], Antik Roma’da halk tarafından sahiplenilmiş yaklaşık 2 km² (600 acres) genişliğinde alan. Orta çağlarda Roma’nın en meşhur yeriydi. Günümüz Roma’sının IV rione’si (bölge) olan Campo Marzio, orijinal alanın daha küçük bir bölümünü içerir ve aynı adı taşır. [http://tr.wikipedia.org/wiki/Campus_Martius, 16.03.2010]

Copyright © Devrim Yılmazer

16.03.2010, 12:42, Kırşehir

Dipnotlar

[1]: Ara Pacis: Augustus´un gücünü gösteren ve Solarium Augusti´nin de içinde bulunduğu 4 yapıdan oluşan bir yapı grubunun yapılarından birisi. Ara Pacis Augustae (Latince, Görkemli Barışın Sunağı; bilinen adı Ara Pacis), Roma tanrıçası olarak tahayyül edilen Barış’a adanmış sunak. Sunak, Roma İmparatoru Augustus tarafından (ya da onun için) sipariş edilmiş ve MÖ 30 Ocak 9 tarihinde Augustus’un Galya ve Hispania’daki zaferlerinin ardından tesis edilen barışı kutlamak için Roma Senatosu tarafından kutsanmıştır. MÖ 4 Temmuz 13 tarihinde hizmete girmiştir. Sunak, Roma İmparatorluğu’nun baskın askeri güç olmasıyla elde ettiği Pax Romana’nın sağladığı barış ve refahtan duyulan memnuniyeti resmetmek için yapılmıştır.[http://tr.wikipedia.org/wiki/Ara_Pacis 16.03.2010]

Bir Cevap Yazın

Copy Protected by Chetan's WP-Copyprotect.